Akvaryum Temizliği: Haftalık, Aylık ve Yıllık Yapılanlar

Akvaryum temizliği yeni başlayanların en çok yanlış yaptığı iş. Kimisi hiç dokunmaz, su bulanır ve balıklar hastalanır. Kimisi de fazla temizler, her şeyi yıkar, akvaryumun dengesini bozar.

Doğrusu ikisinin ortasında: düzenli ve az. Bunun için de bir akvaryum temizlik takvimi gerekir.

Sorun ne? Neden "çok temizlik" de kötü?

Akvaryum kapalı bir sistemdir. İçinde balık atığı, yem artığı ve bitki kalıntısı birikir. Bunlar amonyağa dönüşür. Amonyak zehirlidir.

Filtre içindeki faydalı bakteriler bu amonyağı önce nitrite, sonra daha zararsız olan nitrata çevirir. Bu bakteriler filtre süngerinde, kumda ve dekorda yaşar.

• Hiç temizlemezsen: nitrat birikir, yosun patlar, balıklar zayıflar.
• Aşırı temizlersen: bakteri kolonisini yok edersin, akvaryum sıfırlanır, amonyak yükselir.

Yani hedef, kiri almak ama bakteriyi korumaktır. Bunun yolu da her şeyi aynı sıklıkta yapmamaktır.

Üç periyot, üç farklı iş

Haftalık (15-25 dakika)

• Su değişimi: Toplam hacmin %20-25'i. 100 litrelik akvaryumda 20-25 litre.
• Sifon: Kum veya çakılın üstünü ve arasını sifonla. Her hafta zeminin sadece bir bölümünü yap, tamamını kazmaya çalışma.
• Cam içi yosun: Süngerli veya jiletli sıyırıcı ile ön cam ve yan camlar.
• Yem artığı ve ölü yaprak: Elle veya kepçeyle topla.
• Balık kontrolü: Sayıyı say. Yüzgeç, leke, iştah, solunum hızına bak. Sorun varsa hastalıklar konusuna erken bakmak işini kolaylaştırır.
• Sıcaklık kontrolü: Termometreye göz at.

Eklediğin suyu mutlaka klor giderici ile hazırla ve sıcaklığını akvaryumla eşitle. Su hazırlığının detayları ayrı bir konu, ama kural basit: soğuk ve klorlu su doğrudan içeri girmez.

Aylık (30-45 dakika)

• Filtre süngeri yıkama: Akvaryumdan çektiğin kirli suyun içinde sık. Musluk suyu kullanma, sıcak su kullanma. Sünger yeni gibi olmasın, sadece tıkanıklık açılsın.
• Su testi: Amonyak, nitrit, nitrat ve pH ölç. Test kiti şeritli veya damlalıklı olabilir.
• Hortum ve çıkış ağzı: İçini fırçala. Debi düştüyse sebebi genelde budur.
• Dekor kontrolü: Yosun tutmuş taş ve kütükleri akvaryum suyunda fırçala.
• Bitki bakımı: Sararan yaprakları kes, fazla uzayanları budala.
• Kapak ve aydınlatma: Kireç ve tuz lekelerini nemli bezle sil. Işık gücü azaldıysa not al.

Yıllık (1-2 saat)

• Filtre süngerinin yenilenmesi: Hepsini değil, yarısını değiştir. Eski yarısı bakteri kaynağı olarak kalsın.
• Aktif karbon ve seramik malzeme: Karbonu değiştir. Seramik bilyeleri sadece kırılmışsa yenile.
• Isıtıcı testi: Termostat ayarını 1-2 derece oynat, tepki verip vermediğine bak. Vermiyorsa değiştir.
• Hava motoru ve hava taşı: Taş tıkanır, ucuzdur, yenile. Motorun membranını kontrol et.
• Silikon ve conta: Köşelerdeki silikonda kabarma, ayrılma, koyu leke var mı? Varsa akvaryumu boşaltmadan uzmana göster.
• Zemin derin sifon: Kumun alt katmanlarını bölge bölge ve iki haftaya yayarak temizle.
• Ekipman gözden geçirme: Kablolar, prizler, sızıntı izleri.

Karşılaştırma: hangi iş ne zaman?

Sıklığı neye göre ayarlarsın?

Takvim sabit değil. Şu durumlarda su değişimini sıklaştır veya oranı artır:

• Akvaryum küçük (40 litre altı). Küçük hacim çabuk kirlenir.
• Balık sayısı hacme göre fazla. Doğru oranı seçmek en baştan işini kolaylaştırır.
• İri balık veya çok yiyen türler var.
• Bitki yok veya çok az.
• Nitrat testi sürekli yüksek çı